بررسی تصادفات رخ داده درون‌شهری شهر همدان و تعیین حادثه‌خیزترین تقاطع‌ها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی

نویسندگان

1 گروه عمران موسسه غیر انتفاعی عمران و توسعه

2 گروه عمران دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

با توجه به افزایش جمعیت و گسترش روز‌‌‌‌افزون شهرها و وابستگی بیش از پیش بشر به استفاده از وسایل نقلیه جهت مقاصد مختلف، موجب افزایش تعداد وسایل‌ نقلیه و به تبع آن افزایش تعداد تصادفات درون‌شهری و برون‌شهری گردیده که این امر باعث به وجود آمدن پیامدهای وسیعی در جامعه گردیده که از جمله این پیامدها می‌توان به خسارتهای جبران‌ناپذیر جانی و مالی و آسیب‌های روحی و روانی ناشی از آن اشاره کرد. از این رو نیاز به مطالعات و تحقیقات بیش‌تر، بر روی معیارهای مؤثر در بروز تصادفات ترافیکی و تلاش برای کاهش دادن تصادفات و افزایش ایمنی راه‌ها بیش از پیش ضروری می‌نماید. بر این اساس بایستی دلایل مختلفی که سبب به وجود آمدن تصادفات میشوند را شناسایی و ریشه‌یابی کرده و سپس به تجزیه و تحلیل این دلایل پرداخت و راهکارها و ایده‌هایی که سبب کاهش تصادفات می‌شوند را ارائه نمود. یکی از اقدامات مهم، شناسایی نقاط پرحادثه می‌باشد. لذا در این پژوهش ابتدا از بین داده‌های جمع‌آوری شده مربوط به تصادف، با توجه به مطالعات صورت‌گرفته از مقالات و نظر کارشناسان تصادف، پارامترهای تاثیرگذار در وقوع تصادفات بررسی شده و از میان آنها پارامتر‌های مربوط به علت تامه تصادفات را استخراج کرده و سپس از سیستم اطلاعات جغرافیایی و فرآیند تصمیم‌گیری چندمعیاره جهت تعیین نقاط حادثه‌خیز استفاده شده است. طی فرآیند تصمیم گیری چندمعیاره به وزن‌دهی پارامترها پرداخته و برای هر نقطه، شاخص حادثه-خیزی تعیین گردیده است. در ادامه، اولویت‌بندی نقاط بر اساس شاخص مذکور انجام گردید و با استفاده از آنالیزهای جی‌آی‌ اِس و هم‌پوشانی وزن‌دار نقاط حادثه‌خیز، حادثه‌خیزترین تقاطع‌ها مشخص گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Check accidents within the city of Hamadan and determine the most fertile accident intersections using Analytical Hierarchy Process (AHP) and GIS

نویسندگان [English]

  • masuome zakerzade 1
  • Yousef rezaei 2
چکیده [English]

Due to the increasing population and expanding cities more human dependence on the use of vehicles for different purposes, thereby increasing the number of vehicles and the increase in the number of accidents in urban and suburban, which in this cause the consequences range in the society including the consequences will be irreparable loss of life and property damage caused by it's psychological. Hence the need for more studies on the factors affecting the incidence of accidents and try to reduce accidents and increase road safety more than ever necessary. The various reasons that cause accidents should be identified and traced, and then to analyze the causes of and solutions and ideas that are presented to reduce accidents. One of the most important, is to identify hotspots. In this study,first, data regarding accident were collected, according to the former studies and comment of accident judges, the influential parameters in accidents occurrence have been investigated and extracted. In the next step, the parameters regarding complete cause of accidents from influential factors in accident occurrence were detected and then the accident prone places were determined by using Geographic Information System and multi criteria decision making processes. Weighting parameters has been used during the multi criteria decision making process and by using these parameters, for each point, accident prone index is specified. In the next step, based on the mentioned index, the accident prone points have been prioritized by using GIS analyzes and weighted overlay.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accident prone points
  • geographic information system
  • Analytical hierarchy process
-         احمدی­دیزج، ایرج (1391)، "بررسی عوامل مؤثر برتصادفات ترافیکی وسایل نقلیه موتوری سنگین (نمونه موردی مناطق 4، 15 و 21 شهر تهران در سال 89-1390)"، دوازدهمین کنفرانس بین­المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک، 1 و 2 اسفند، تهران-سازمان حمل و نقل و ترافیک تهران، صفحه 1-29.

-         آیتی، اسماعیل (1381)، "هزینه تصادفات ترافیکی"، مشهد، دانشگاه فردوسی .

-         رحیم­اف، کامران و بقال­نژاد، عبدالصادق (1390)، "شناسایی نقاط حادثه­خیز شهری با استفاده از مدلهای تصمیم­گیری چندمعیاره در محیط GIS، مطالعه موردی تقاطع­های شهر تهران"، ششمین کنگره ملی مهندسی عمران، 6 و 7 اردیبهشت، دانشگاه سمنان، صفحه 1-8.

-         صفری، ابوالفضل و موسویان، سید­ابوالحسن ( 1388)، "ارتقاء کیفیت بهره­برداری از زیرساخت‌های حمل و نقل جاده­ای و مدیریت ترافیک با استفاده GIS"، مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت زیرساخت­ها، 5 تا 7 آبان، پردیس دانشکده­های فنی دانشگاه تهران، صفحه 1-8.

-         عفتی، میثم، رجبی، محمدعلی و صمدزادگان، فرهاد (1388)، "ارائه­ی روشی جهت تعیین نقاط حادثه­خیز جاده­ای با استفاده از سیستم اطلاعات مکانی و فرآیندهای تصمیم­گیری چند­معیاره". صفحه 1-11.

-         فرج­زاده، منوچهر (1389)، "مبانی سیستم­های اطلاعات جغرافیایی"، چاپ اول، نشر انتخاب-تهران، 224 صفحه.

-         قدسی­پور، سید­حسن (1385)، "فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)"، انتشارات دانشگاه امیرکبیر، چاپ پنجم.

-         مهرگان، محمدرضا (1383)، "پژوهش عملیاتی پیشرفته"، انتشارات کتاب دانشگاهی، چاپ اول.