برآورد حجم قاچاق کالا و راهکارهای مبارزه با آن در استان همدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه توسعه روستایی دانشگاه بوعلی سینا همدان ایران

2 گروه اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا همدان ایران

چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی برآورد حجم قاچاق کالا و راهکارهای مبارزه با آن در استان همدان انجام گرفته است؛ زیرا استان همدان به دلیل هم مرز بودن با استان‌های مطرح در واردات کالاهای قاچاق، مانند کردستان، در مسیر ترانزیت قاچاق کالا قرار داشته و نرخ بالای بیکاری در آن موجب گسترش قاچاق شده است. این تحقیق حجم قاچاق کالاهای ورودی استان را با استفاده از روش فازی برآورد نموده، سپس راهکارهای مبارزه با آن از دیدگاه انتظامی ارائه شده است. در این رابطه، شاخص‌های مثبت بر قاچاق کالا(نرخ بیکاری، تفاوت نرخ ارز، تعرفه واردات) و منفی(تولید ناخالص داخلی استان و کنترل مرزهای استان) وارد محاسبه شد. جامعه آماری شامل 26 نفر از نخبگان نیروی انتظامی، اداره مالیات و دانشگاه بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیدند و نظریات آنان وارد نرم افزار متلب گردید. براساس نتایج به دست آمده، میانگین حجم قاچاق استان همدان برابر با 87/14 درصد از GDP استان(11974 میلیارد ریال) می‌باشد. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد؛ نرخ بیکاری بیشترین عامل تقویت کننده و تولید ناخالص داخلی و کنترل مرزها بیشترین تأثیر منفی را بر قاچاق کالا دارد. ایجاد ایستگاه‌های بازرسی رسمی در مسیرهای پرتردد قاچاقچیان، تجهیز نیروی انتظامی به وسایل مدرن و به‌روز، تقویت اقتدار نیروی انتظامی استان، کاهش دخالت‌های دولت در جهت عکس مبارزه با قاچاق کالا و تشکیل کمیسیون‌های مشترک و همکاری واحدهای مختلف در استان‌های همجوار در مبارزه با قاچاق از جمله پیشنهادهای تحقیق حاضر می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimating the volume of Trafficking and strategies to cope with it in Hamadan province

نویسندگان [English]

  • homa soroushmehr 1
  • nader mehregan 2
چکیده [English]

This study aimed to identify the estimated volume of trafficking goods and strategies to cope with it in Hamadan province. The high unemployment rate has led to the spread of trafficking, because the province of Hamadan is bordered by the provinces of importing trafficked goods, such as Kurdistan in the direction of trafficking transit. The present study estimates the volume of smuggled goods entering the province by using fuzzy method, and then the strategies to cope with these problems are presented from the security perspective. In this regard, positive (unemployment rate, exchange rate difference, import tariffs) and negative (GDP in the province and border control of the province) indicators were introduced on smuggling of goods. The statistical population consisted of 26 police, tax and university elites who were selected using purposeful sampling method and their views were introduced into MATLAB software. Based on the results, the average trafficking rate in Hamedan province is equal to 14.87 percent of the province's GDP (11974 billion rials). The results of the sensitivity analysis showed that the unemployment rate has the highest impact on GDP and the border control has the most negative effect on trafficking of goods. Establishment of official inspection stations in in busy smuggling routes, equipping police forces with modern and up-to-date equipment, strengthening police authority, reducing government reverse interference in coping with trafficking of goods and establishing joint commissions and cooperation of various units in the neighboring provinces in order to deal with trafficking are among the suggestions for this study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Volume Estimation
  • Trafficking
  • Fuzzy
  • MATLAB
  • Hamedan Province
ابریشمی ح.، و مهر آرا، ه. (۱۳۸۶). بررسی واکنش متقارن اقتصاد زیرزمینی به تغییرات مالیات، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، شماره ۷۹، زمستان، صص ۱۹-۱.

اخباری، م.، اخباری، م.، و آقا بابایی، ر.(1389). کاربرد رویکرد منطق فازی در مدلسازی تجارت غیرقانونی (قاچاق) در ایران. فصلنامه اقتصاد مقداری (فصلنامه بررسی­های اقتصادی). دوره 7، شماره 4. صص 117-149.

اخباری،م ؛ عبدی، ع؛ مختاری هاشمی، ح،. (1390). وقعیت ژئوپلیتیک ایران و تلاش های امریکا برای تثبیت هژمونی خود در جهان مطالعه موردی: طرح خاورمیانه بزرگ. پژوهشهای جغرافیای انسانی (پژوهش های جغرافیایی، دوره43 ، شماره 75. 

اسفندیاری، ع، ا،. مهربانی، ف،.(1385). بررسی اقتصاد زیرزمینی از دو روش شکاف درآمد هزینه و نسبت نقد. پژوهشنامه اقتصادی.

اسفندیاری، ع،. و جمالمنش، آ،. (۱۳۸۱). اقتصاد زیرزمینی و تأثیر آن بر اقتصاد ملی . مجله برنامه و بودجه، شماره ۷۷.

اشرف‌زاده، ح؛ و مهرگان، ن؛. (1378). تخمین حجم فعالیت‌های اقتصادی زیرزمینی در ایران با استفاده از روش تقاضا برای اسکناس و مسکوک در گردش. سومین همایش ملی بررسی پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیشگیری آن، ص.ص. 25-44.

باقری، گرمارودی.(1377). اقتصاد زیرزمینی، تخمین وآثار آن بر کسری بودجه و سرمایهگذاری بخش خصوصی طی سالهای 1374-1350؛ پایان نامه­ی کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نماگرهای اقتصادی سالهای مختلف، ادارة بررسی­ها و سیاست­های اقتصادی.

پژویان، ج.، و مداح، م. (بهار 1385). بررسی اقتصادی قاچاق در ایران. پژوهشنامه اقتصادی، 43-70.

پیرایی، خ،. رجایی، ح،.(1394). اندازه­گیری اقتصاد زیرزمینی در ایران و بررسی علل و آثار آن. فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، سال سوم شماره نهم.

جعفری صمیمی، او، اکبری، م،.(1392). بررسی عوامل موثر بر اقتصاد زیرزمینی(1357-1388). اولین همایش ملی چشم انداز اقتصاد ایران، تهران.

جلایی س،ع،. دولت زاده آ،. ستاری، ا، و نجفی ب،.(1394). بررسی تأثیر اقتصاد زیرزمینی بر واردات دارو در ایران. پژوهش های سلامت محور. (۳) :۲۵۵-۲۶۵.

جمال منش، آ،.(1381). تخمین اقتصاد زیرزمینی و اثر آن بر اقتصاد ملی. پایان نامه کارشناسی ارشـد، دانشـگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات اهواز.

خدادادکاشی ف.،, فیروزجنگ ه.، (1392). بررسی تاثیر قاچاق منسوجات بر بهره­وری در صنعت نساجی و پوشاک ایران (1386-1375). پژوهشنامه اقتصادی، دوره­ی 13، شماره­ی 49. صص 49-74.

خلعت‌بری، ف. (1369). اقتصاد زیرزمینی. تهران،مجله رونق، سال اول، شماره1، 5-11.

خلعت‌بری، ف. (1389). اقتصاد زیرزمینی و بازار سرمایه. مجموعه مقالات همایش ملی بازار سرمایه در ایران 1404، ص. 137-192.

رومینا، ا،.(1393). تبیین نظری قاچاق کالای ورودی و مدیریت آن در کشورها. فصلنامه ژئوپلیتیک، دوره 10 شماره­ی 1.صص 83-105.

ساروخانی، ب.؛ و صادقی پور، ش.(1392). منطق فازی ابزاری جهت ساخت و سنجش مفاهیم در علوم اجتماعی،  مجله مطالعات اجتماعی ایران، 8 (3)، 47-64.

سیف، ا، م،.(1387). قاچاق کالا در ایران، انتشارات مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش­های مجلس، تهران.

شکیبایی، ع،.(1380). برآورد اقتصاد غیررسمی در ایران و تحلیل علل پیدایش آن،رویکرد منطق فازی؛ پایان نامة دکتری، تهران: دانشگاه تربیت مدرس

شکیبایی، ع.،ر. و شادمانی، ق.(1393). برآورد اقتصاد سایه ای ایران (1386 – 1349) با استفاده از مدل سازی فازی چند مرحله ای. پژوهشهای اقتصادی، دوره 14 شماره 1. صص 59-77.

شکیبائی، ع.ر، و رئیس پور، ع. (1386) بررسی روند تحولات اقتصاد سایه ای در ایران: رویکردMIMIC، فصلنامه پژوهش های اقتصادی،6(3)،33-17.

شکیبایی، ع.ر، و صادقی، ح. (1382) مدل سازی اقتصاد زیرزمینی با روش منطق فازی؛ مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 62: 194 - 175.

شکیبایی، ع، و احمدی، ع،م. (1378). قاچاق کالا، علل و آثار و شاخص‌های اندازه گیری آن. سومین همایش پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیش‌گیری از آن، الصفحات 163-179.

صامتی، م.، جلایی، ع.ال.، و صادقی، ز.، ال. (1383) آثار جهانی شدن بر الگوی تقاضای واردات ایران(1381-1338)؛ فصلنامه پژوهش های اقتصادی، شماره 11 و 12: 16-1.

صامتی، م.، سامتی، م.، و دلائی میلان، ع. (1388) برآورد اقتصاد زیرزمینی در ایران (84 - 1344): به روش MIMIC؛ مطالعات اقتصاد بین الملل، سال بیستم، شماره پیاپی (35)، شماره دوم (دوره جدید): 114 - 89.

طهرانچیان،ا.م؛. جعفری صمیمی،ا.؛ و مرادی،ه؛.(1392). برآورد واردات قاچاق و عوامل موثر بر آن در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران - دانشکده امور اقتصادی.

طاهرفر، ک،.(1376). نقش فعالیتهای زیرزمینی در ایران با تأکید بر انگیزة فرار مالیاتی؛ پایان نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران

عرب مازار یزدی، ع،. (1380). اقتصاد سیاه در ایران، اندازه و آثار آن در سه دهة اخیر؛ مجلة برنامه و بودجه، شماره62و63 ،صص 102-61

علی مرادی، ه.، و طهرانچیان، ا.م.(1394). محاسبه شاخص واردات قاچاق و عوامل موثر بر آن در ایران به روش فازی. پژوهشنامه اقتصاد کلان (پژوهشنامه علوم اقتصادی)، دوره 10 شماره­ی 20.

علیزاده ه.، غفاری ف.(1392). برآورد اندازه اقتصاد زیرزمینی در ایران و بررسی عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه اقتصاد مالی، دوره 7 شماره 25.

مرکز آمار ایران، سالنامه­های آماری سالهای 1350تا1381، تهران: مرکزآمار ایران

معاونت بررسیهای استراتژیک نهاد ریاست جمهوری.(1376). اقتصاد زیرزمینی در جمهوری اسلامی ایران؛ مجلة بولتن اقتصادی، سال پنجم، شمارة .3

مهرگان، ن،. نعمتی، ه،.(1394). بررسی تاثیر افزایش نرخ ارز بر قاچاق کالا و ارز در مناطق مرزی غربی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا.

فرهادی، ع،.(1381). بررسی و اندازه­گیری اقتصاد زیرزمینی و عوامل موثر بر آن با استفاده از روش MIMIC پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهیدبهشتی

قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، 1392. برگرفته از سایت سازمان صنعت و معدن و تجارت استان بوشهر  به نشانی زیر

http://bsh.mimt.gov.ir/services/circularinformation/thumbnail/196068/standalone/

نادران، ا.، صدیقی، ح،.(1387). بررسی اثر مالیات­ها و اجزای آن بر حجم اقتصاد زیرزمینی در ایران(1351-1382). مجله تحقیقات اقتصادی، 42.

یاوری بافقی ا.،ح.، صالحی صدقیانی ج.,، هاشمی ص.، س.(1389). تعیین تاثیر قاچاق موادمخدر بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (امنیت ملی). پژوهش های مدیریت انتظامی (مطالعات مدیریت انتظامی. دوره­ی 5، شماره­ی 4. صص 585-607.

Blades, D., Ferreira, F.H.G., Mria, M., Logou., M. (2011). The informal economy in developing world:an introduction. Review of Income and Wealth, Series 57, Special Issue.

Buehn, A. and Farzanegan, M.R., 2012. Smuggling around the world: evidence from a structural equation model. Applied Economics, 44(23), pp.3047-3064.

Feige, E. L. (2005). The Underground Wealth Of Nations: Commentary On'The Other Path' (No. 0502010). EconWPA.

Feige, E.L., (2016). Reflections on the Meaning and Measurement of Unobserved Economies: What Do We Really Know About the'Shadow Economy'.

Haigner, S. D., Jenewein, S., Schneider, F., & Wakolbinger, F. (2013). Driving forces of informal labour supply and demand in Germany. International Labour Review, 152(3-4), 507-524.

Lewis, W.A., (1954). Economic development with unlimited supplies of labour. The manchester school, 22(2), pp.139-191.

Lewis, W.A., (2013). Theory of economic growth (Vol. 7). Routledge.

Marinov, A. (2008). Hidden economy in the rural regions of Bulgaria. International Review on Public and Nonprofit Marketing, 5(1), 71-80.

Medel, M., Lu, Y., & Chow, E. (2015). Mexico's drug networks: Modeling the smuggling routes towards the United States. Applied Geography, 60, 240-247.

Rubin, M., (2012). The Rise of the Pasdaran. Assessing the Domestic Roles of Iran's Islamic Revolutionary Guards Corps. Middle East Quarterly, 19(4), p.94.

Schneider F., .(2005). Shadow Economies of 145 Countries all over the World: Estimation Results  over the Period 1999 to 2003, Johannes Kepler University of Linz, WP on  www.econ.jkku.at/Schneider.

Schneider, F., & Buehn, A. (2016). Estimating the size of the shadow economy: Methods, problems and open questions. Institute for the Study of Labor DP No. 9820

Schneider,Friedrich. , Hametner.(2007),The Shadow Economy In Colombia :Size and Effects On Economic Growth, Working Paper No.0703,Johannes Kepler University of Linz, January,pp.1-47

Talarico, L., & Zamparini, L. (2017). Intermodal transport and international flows of illicit substances: Geographical analysis of smuggled goods in Italy. Journal of transport geography, 60, 1-10.

Zadeh, L. A., Abbasov, A. M., & Shahbazova, S. N. (2015). Fuzzy-Based Techniques in Human-Like Processing of Social Network Data. International Journal of Uncertainty, Fuzziness and Knowledge-Based Systems, 23(Suppl. 1), 1