سواد رسانه‌ای و رابطۀ آن با کاهش آسیب‌های استفاده از شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل(موردمطالعه: گروه سنی 15-30 ساله شهر همدان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مطالعات برنامه درسی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 استادیار پژوهشی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا

3 مدیریت برنامه ریزی درسی دانشگاه بوعلی سینا همدان ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی رابطۀ بین میزان سواد رسانه­ای با کاهش آسیب­های استفاده از شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل در بین گروه سنی 15-30 ساله شهر همدان انجام پذیرفت. در این پژوهش، از روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی استفاده شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، گروه­های سنی 15-30 ساله شهر همدان می­باشند که از طریق نمونه­گیری هدفمند و با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه­‌ها 400 نفر انتخاب گردیدند. در پژوهش حاضر، جهت جمع‌آوری داده‌های موردنیاز از دو پرسشنامۀ(محقق‌ساخته سنجش سوادرسانه­ای و پرسشنامۀ استاندارد آسیب‌های استفاده از فضای مجازی) استفاده شده است که برای تعیین روایی آن­­ها از روایی محتوایی و برای به‌دست آوردن پایایی از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفته شد که مقدار آن­ها به ترتیب در پرسشنامۀهای مذکور 93/0 و 92/0 محاسبه گردید. در این پژوهش، جهت آزمون فرضیه‌­ها از شاخص­های آمار توصیفی و استنباطی نظیر؛ میانگین، درصد، آزمون کالموگروف-اسمیرنوف، آزمون­t  تک گروهی، آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره در محیط نرم‌افزارSPSS استفاده شده است. نتایج آزمون­ آماری t تک گروهی نشان داد که میزان سوادرسانه‌ای گروه سنی مورد مطالعه­16/3 و میانگین آسیب‌های استفاده از شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل 78/2 صدم می­باشد. همچنین، نتایج آزمون­ همبستگی پیرسون نشان­دهنده آن است که با افزایش میزان سواد رسانه‌ای گروه سنی موردنظر، میزان آسیب‌های استفاده از شبکه­های اجتماعی مبتنی بر موبایل کاهش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Media Literacy and its relationship with the reduction of the harm caused by using social networks based on mobile phones (Case study: the age group of 15-30 years old in Hamadan)

نویسندگان [English]

  • Majid shrifirahnmo 1
  • saeid sharifi rahnmo 3
1 Hamedan-iran
چکیده [English]

The aim of this research was to identify the relationship between the level of media literacy and the reduction of the use of mobile social networks in the age group of 15-30 years old in Hamadan. In this research, a descriptive correlation study has been used. The statistical population of this research is the age group of 15-30 years old in Hamadan. By means of targeted sampling and by using the Cochran formula, a number of 400 subjects have been selected. In this study, two questionnaires (media literacy scale questionnaire and standard questionnaire on the use of cybercrime) have been used to collect required data. To determine their validity, the content validity has been used and also the coefficient Cronbach's alpha was used in order to obtain their reliability. Their values ​​were calculated to be 0.93 and 0.92 in the questionnaires, respectively. In this research, descriptive and inferential statistics such as mean, percentage, Kalmogrup-Smirnov test, single-group T-test, Pearson correlation test and multivariate regression have been used in SPSS software in order to test the hypotheses. The t-test results of single-group-t showed that the media literacy rate of the studied age group was 3.16 and the average of the harm caused by mobile-based social networks was 2.78. Also, the results of Pearson correlation test indicate that by increasing the level of literacy of the age group, the level of damage from the use of mobile-based social networks decreases.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Media Literacy
  • Social Networks
  • injuries
  • Teenagers
  • The Youth
منابع

اشرفی­ریزی، حسن؛ حسن­زاده، دلارام و کاظم­پور، زهرا(1393). میزان سواد رسانه­ای و اطلاعاتی در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان براساس شاخص­های سواد رسانه­ای و اطلاعاتی یونسکو. مجله مدیریت اطلاعات سلامت، 11(4)،424-434.

تقی­زاده،عباس(1391)ارتقای سواد رسانه­ای زمینه کاهش آسیب­های اجتماعی نوپدید فضای مجازی، نخستین کنگره ملی فضای مجازی و آسیب­های اجتماعی نوپدید، وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی، 19 آذرماه، تهران.

تقی­زاده،عباس.،تقی­زاده،محدثه(1393)نقش سوادرسانه­ای در کاهش آسیب‌های اجتماعی اینترنت محور،مقالات سومین همایش ملی هجوم خاموش،28آذر.

تقی­زاده،عباس.،کیا،علی­اصغر(1393)،نیازسنجی برنامه آموزش سوادرسانه­ای در مدارس،فصلنامه مطالعات فرهنگ ارتباطات،15(26)، 80-101.

حبیب­زاده، اصحاب(1397) رسانه­های اجتماعی و امنیت عمومی، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات امنیت اجتماعی، 54(13)، 123-163.

حبیب­زاده، اصحاب، افخمی، حسین، نادرپور، محمدرضا، بهربر،سروش)1388) بررسی نقش دوگانه رسانه های جمعی در پیشگیری و وقوع جرایم،فصلنامه انتظام اجتماعی،1(2)،103-137.

دلاور،علی.،خانیکی،هادی.،شاه­حسینی،وحید(1394)،مطالعه موردی اجرای طرح درس سوادرسانه­ای برای دانش آموزان پایه چهارم ابتدائی،فصلنامه علمی-ترویجی جامعه فرهنگ رسانه،4(16)،­11-40.

دلاور،علی.(1390).روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی(ویراست چهارم).تهران:نشر ویرایش.

سراجی. فرهاد.­، شریفی­رهنمو، مجید و سعید شریفی­رهنمو(1397) نیازهای سوادرسانه‌ای دانشجویان دوره کارشناسی، فصلنامه مطالعات برنامه­درسی آموزش عالی، 9(18)، 71-93.

سراجی. فرهاد.، شریفی­رهنمو، مجید،(1397) بررسی نیازهای آموزشی سوادرسانه­ای دانشجویان کارشناسی دانشگاه بوعلی سینا، پایان نامه ‌کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا همدان.

سراجی. فرهاد.، شریفی رهنمو، سعید(1396) بررسی انگیزه­های دانش آموزان متوسطه دوم پسر شهر همدان در استفاده از شبکه­های مجازی اجتماعی، پایان نامه ‌کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا همدان.

شریفی­رهنمو، سعید؛ شریفی­رهنمو، مجید و جواد هدایتی­منظور،­(1397)،بررسی رابطه بین میزان استفاده از شبکه اجتماعی اینستاگرام با هویت دینی نوجوانان 15-18 ساله شهر همدان،فصلنامه دانش انتظامی همدان،5(16)،29-58.

شجاعی،مهناز.،امیرپور،مهناز(1391)،بررسی وضعیت سوادرسانه­ای دانشجویان خراسان شمالی در جامعه اطلاعاتی،فصلنامه مطالعات جامعه­شناختی جوانان،3(7)، 43-56.

علی­زاده­عطالو، قاسم.، مجیدی­قهرودی،نسیم.، هاشمی، شهناز(1393)، بررسی رابطه بین سوادرسانه­ای و شکل­گیری هویت فردی، اولین کنفرانس بین­المللی سوادرسانه­ای در ایران. 30 مهر.

کاوه‌قهفرخی، محمد­جواد؛ تاجیک اسماعیلی، سمیه،­(1396). بررسی رابطه بین استفاده جوانان از شبکه‌های اجتماعی و شرکت در مراسم مذهبی. فصلنامه مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی،2(3)،98-126.

کیا، علی اصغر.، داودی، عنایت .، کرمی، ناهید(1393).مطالعه­ی میزان سوادرسانه­ای و نقش آن در جامعه­ی ایرانی: مطالعه­ی­ موردی دانشجویان شهرستان محمودآباد. اولین کنفرانس بین المللی سوادرسانه­ای در ایران. 30 مهر.

کاردان­مقدم،حسین؛مرادی،حسین(1394)مقایسه سواد رسانه­ای و دیجیتالی در دانشجویان دانشگاه صنعتی بیرجند و پونای هند،دومین کنفرانس ملی ریاضیات صنعتی،2(1)، 5-19.

کاستلز.،مانوئل.(1380). عصر اطلاعات و ظهور جامعه شبکه­ای(ترجمه علی پایا و احمد علیقلیان و افشین خاکباز)، تهران: انتشارات طرح نو.

مقدس­زاده،حسن.،صفاهیه،هاجر(1396) سوادرسانه­ای و آگاهی از آسیب­های اجتماعی، فصلنامه مطالعه­رسانه­ای،12(39)،25-35.

هاشمی،شهناز(1393)، بررسی نقش رسانه در نظام تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش: تأکید بر ضرورت آموزش سوادرسانه­ای ،رسانه،25(4)، 5-18.

Abdolahian, H., & Sheikh-Ansari, M. (2014). Analysis of Role of Facebook in Changing Iranian Users' Daily Life. Journal of National Studies, 60, 137-160. [Persian].

Asparouhova, K. (2016). Tweens logged in: How social norms and media literacy relate to children's usage of social media, Master Thesis, Department of Media and Communication, School of Economics and  Political Science, London.

Bulger, M & Davison, P. (2018). The Social Networks, promises,Chllenges and Futures of Media Literacy. Journal of Media Literacy Education, 10(1) 1-21 .

Maleki, H. (2015). Lesson Planning, Tehran: Madrese Publication. [Persian].

Pereira, S  &  Moura , P . (2018). Assessing Media Literacy Competences: A study With Portugues Young People. Journal of Educational Technology & Society, 14(4).95-119.

Papaioannou, T. (2011). Assessing digital media literacy among youth through their use of social networking sites.Revista de InformaticaSociala, 8 (15), 36-48.

phang, A (2012). Media literacy and the challenge of new information and communication technologies. Communication Review 7(1): 3–14.

Schmidt, H. (2015)." The media and the literacies: media literacy, information literacy". Journal of Effective Teaching12(1): 64–77.

Singh, J. (2012). Placing media and information literacy at the core of instruction. Paper presented at the International Conference on Media and Information Literacy for Knowledge Societies. Moscow, Russian Federation.

Tylor, K, (2011)." The media and the literacies: media literacy, information literacy". digitalliteracy, Media, Culture & Society33(2): 211–221.